در این مقاله قصد داریم راهکارها و توصیه هایی مهم را در جهت پرورش خلاقیت به شما ارائه دهیم.

(برگرفته از کتاب باشگاه خلاقیت- نوشته ی میعاد نیک پور)

*به خودتان اجازۀ اشتباه کردن بدهید:

سعی کنید تجربه‌های جدید کسب کنید. اهل ریسک و خطر کردن باشید و از اشتباهات نترسید. هر چه بیشتر آزمون و تجربه کنید، خلاق‌تر می‌شوید.

*با آدم‌های خلاق ارتباط برقرار کنید:

سعی کنید با آدم‌های خلاق و موفق ارتباط برقرار کنید تا ذهن شما هم خلاق‌تر شود. معاشرت کردن و نشستن پای صحبت‌ انسان‌های خلاق و موفق، ضمن اینکه انگیزۀ شما را بالا می‌برد، می‌تواند محرک خوبی برای به حرکت در آوردن خلاقیت شما باشد.

*پشتکار داشته باشید:

یکی از ارکان اساسی در خلاقیت، تلاش و پشتکار است. به طور کلی آدم‌های خلاق پشتکار بالایی دارند.

*مطالعه کنید:

مطالعۀ هدفمند و منظم کتاب می‌تواند خلاقیت‌تان را افزایش دهد. مثلا مطالعۀ یک کتاب رمان می‌تواند ورزشی مناسب برای ذهن و قدرت تخیل و تصویرسازی شما باشد. باید مطالعه‌تان فعال و خلاقانه باشد. در حین خواندن کتاب، ایده‌هایتان را یادداشت کنید. اگر در حال خواندن یک کتاب داستان هستید تا نیمه آن را بخوانید و بقیۀ داستان را خودتان بسازید.

*از مشکلات فرار نکنید:

انسان‌های خلاق نه تنها از مشکلات نمی‌هراسند بلکه از آن استقبال می‌کنند و از مشکلات و موانع، سکوی پرتابی برای رسیدن به ایده‌های جدید و دستیابی به موفقیت می‌سازند. سعی کنید با دیدی متفاوت به مشکلات بنگرید.

*بدیهیات را زیر سوال ببرید:

هر چیزی که برایتان بدیهی و ساده به نظر می‌رسد به آن با دیدگاهی جدید و متفاوت بنگرید. گاهی اوقات از درون همین چیزهای بدیهی و ساده‌ای که روزمره با آن مواجه هستید، ایده‌های جذاب و ارزشمندی بیرون می‌آید.

*با کودکان تعامل داشته باشید:

در طول روز دقایقی را با کودکان سپری کنید. آنها ذهن‌های خلاقی دارند و به مسائلی که برایتان ساده و بدیهی به نظر می‌رسد با نگاهی متفاوت و خلاقانه‌تر از  شما می‌نگرند. تعامل با کودکان می‌تواند محرک خوبی برای ذهن و خلاقیت‌تان باشد.

*خوب بخوابید:

برای داشتن تفکری خلاق باید مغز و ذهنی سالم داشته باشید. خواب کافی یکی از ملزومات داشتن ذهن و روانی سالم و شاداب است.

*سفر کنید:

هر چه بیشتر سفر کنید، ذهن‌تان بازتر و خلاق‌تر می‌شود. بازدید از اماکن مختلف تاریخی، موزه‌ها، گالری‌ها، رفتن به طبیعت و… ضمن اینکه روح و روان‌تان را شاداب می‌کند؛ می‌تواند چراغ‌های ذهن و خلاقیت‌تان را نیز روشن کند. برخی از نویسنده‌های مشهور، نوشته‌ها و داستان‌های خود را با الهام از مسافرت‌های خود نوشته‌اند.

*ورزش کنید:

در طول روز دقایقی را به ورزش کردن اختصاص دهید.

* از سیگار، الکل و مواد مخدر بپرهیزید.

*مفروضات و چارچوب‌های فکری‌تان را زیر سوال ببرید:

سعی کنید از منطق و چارچوب‌های همیشگی ذهن‌تان فاصله بگیرید. تعصب را کنار بگذارید و به مسائل و پدیده‌ها با ذهنیتی متفاوت بیندیشید. به قول حافظ «طرحی نو دراندازید».

*همیشه یک قلم و دفترچه یادداشت داشته باشید:

هر زمان و در هر شرایطی که هستید اگر ایده‌ای به ذهن‌تان رسید، ولو ساده و خنده دار؛ در یک دفترچه یادداشت کنید.

*قدم بزنید:

 قدم زدن، تنش‌های روحی و فکری شما را کم می‌کند. وقتی تنش‌ها، ناراحتی‌ها و اضطراب‌هایتان کمتر شود، ذهن‌تان برای بروز ایده‌ها و تفکرات خلاق بازتر می‌شود.

 * جسور باشید:

 از محافظه‌کاری بپرهیزید و جسارت‌تان را بالا ببرید. سعی کنید از «منطقه ی امن» یا «ناحیۀ آسایش» خود فاصله بگیرید. وقتی ایده‌ای به ذهن‌تان می‌رسد یا می‌خواهید کاری را شروع کنید، باید جسارت به خرج دهید؛ دست به کار شوید و آغاز نمایید. باید بتوانید بر حس تعلل ورزی و مقاومت درونی و افکار منفی برای انجام ندادن آن غلبه کنید.

 *قوۀ تخیل و تصویرسازی‌تان را پرورش دهید:

 یکی از مهمترین راهکارها برای پرورش خلاقیت، ارتقا دادن و تقویت قوۀ تخیل و تصویرسازی ذهنی است. نیمکرۀ راست مغزتان، مسئول تخیل و تصویرسازی است.

مثلا یکی از کارهایی که می‌توانید برای تقویت نیمکرۀ راست مغزتان و پرورش تخیل خود انجام دهید، این است که در طول روز وقتی در رستوران، خیابان، کافه و… هستید، یک آدمی را که نمی‌شناسید انتخاب کنید و داستانی تخیلی از زندگی‌اش بسازید. در این کتاب، تمرینات متنوعی برای تقویت قوۀ خیال و تصویرسازی طراحی شده است.

اصولی که باید در تصویرسازی ذهنی رعایت کنید:

1-تصاویرتان مضحک و خنده‌دار باشد:

تمام قوانین طبیعی را برهم بزنید و غیرواقعی و فراواقعی یا اصطلاحا سورئالیستی فکر کنید. مثلا  درختی را تصور کنید که در حال نصیحت کردن میوه‌هایش است یا مدادی را تصور کنید که بر دوچرخه‌ای سوار است و آواز می‌خواند.

2-تصاویرتان را به حرکت درآورید:

هرچه تصاویر در ذهن‌تان متحرک‌تر باشد، تصویرسازی‌تان قوی‌تر و در پرورش خلاقیت‌تان موثرتر خواهد بود. مثلا در مثال بالا تصور کنید درختی که در حال قدم زدن با میوه‌هایش صحبت و آنها را نصیحت می‌کند.

3-مبالغه کنید:

در خلق تصاویر ذهنی‌تان مبالغه یا افراط و تفریط کنید. یعنی بیش از حد بزرگ یا بیش از حد کوچک نمایید. مثلا یک مورچه را در اندازۀ یک زرافه تصور کنید یا بالعکس.

4-به تصاویرتان رنگ ببخشید:

مثلا درختان را آبی تصور کنید، آسمان را سبز، رنگ موهایتان را بنفش و… .

5-از خودتان در تصویرسازی استفاده کنید:

استفاده از خودتان در تصویرسازی باعث می‌شود حواس شما بیشتر درگیر شود. اصولا تحریک حواس پنج گانه می‌تواند خلاقیت را هم تحریک کند. هرچه جنبه‌های بیشتری از حواس پنج گانه‌تان درگیر باشد در بروز خلاقیت شما موثرتر است. مثلا تصور کنید شما سوار بر درختی  که در حال نصیحت کردن میوه‌هایش است؛ پرواز می‌کنید.

6-از اصول جابجایی استفاده کنید:

برای اینکه تصاویرتان غیرواقعی‌تر شود، اجزای مختلف را با هم جابجا کنید. مثلا تصور کنید در یک ماشین فرمون جای ترمزدستی قرار دارد و برعکس یا تصور کنید دماغ شما روی پاهایتان است؛ چشم‌هایتان روی شکم‌تان و… .

*انتقادپذیر باشید:

از اینکه مورد انتقاد قرار بگیرید، نترسید. کارها، ایده‌ها و افکارتان را با شجاعت به دیگران بگویید و اجازه دهید آنها شما را نقد  کنند. انتقاد خلاقانۀ دیگران نقش حیاتی در پیشرفت مهارت‌های شما دارد.

*به موسیقی گوش دهید:

ثابت شده که به طور کلی، گوش دادن به موسیقی می‌تواند خلاقیت افراد را در زندگی و محیط های کاری افزایش دهد.

*هنگام خستگی کار نکنید:

وقتی که از کاری خسته شدید، دست بردارید و آن را نیمه کاره رها کنید. چای بنوشید، قدمی بزنید، وقتی که خستگی‌تان در رفت و سرحال شدید به ادامۀ کارتان بپردازید.

*هر روز یک کار متفاوت انجام دهید:

سعی کنید امروزتان کمی هم که شده با دیروزتان تفاوت داشته باشد. هر روز یک کار متفاوت انجام دهید؛ حتی اگر آن کار خیلی ساده باشد. گیر افتادن در تکرار و روزمرگی خلاقیت شما را می‌کشد. برای آزاد شدن افکار خلاقانه‌تان الگوهای تکراری را بشکنید.

*سه محرک اصلی خلاقیت را بشناسید و به کار گیرید:

۱- اهدافی که در شما هیجان ایجاد می‌کند:

هدف‌های واقعی خود را که به آنها اشتیاق دارید، شناسایی کنید. اهدافی که اگر به آنها برسید بر زندگی شما تاثیر مثبت زیادی می‌گذارد و برای رسیدن به آنها دچار هیجان‌های مثبت می‌شوید. این اهداف را در کاغذی یادداشت کنید. شناسایی این اهداف، بسیار مهم است. وقتی برای رسیدن به هدفی دچار هیجان شوید، خلاقیت‌تان افزایش می‌یابد و در مسیر رسیدن به آن هدف، ایده‌های متنوعی به ذهن‌تان خطور می‌کند.

۲-موانع اصلی:

موانع اساسی و مهم در رسیدن به اهداف خود را شناسایی کنید. موانع یکی از بزرگترین محرک‌های خلاقیت است. این مشکلات و موانع که باعث نرسیدن شما به اهداف‌تان می‌شود یا راه شما را برای رسیدن به آن دشوار می‌کند، باعث برانگیختن خلاقیت‌تان می‌شود. این موانع را شناسایی و در کاغذ یادداشت کنید. خواهید دید که چطور ذهن شما برای رفع این موانع و حل مشکلات شروع به تولید ایده‌ها و راه‌حل‌های جدید می‌کند.

۳-سوالات هدفمند:

دائما از خودتان سوالات بی‌رحمانه بپرسید و وضعیت موجود را زیر سوال ببرید. این کار شما را به سوی ژرف اندیشی یا تفکر عمیق سوق داده و خلاقیت‌تان را به حرکت وا می‌دارد.

*روش «طوفان فکری» یا «بیست ایده‌ای» را به کار گیرید:

یک قلم و کاغذ بردارید و اساسی‌ترین مشکل یا هدف خود را در قالب یک پرسش کاملا واضح و شفاف بنویسید. برای مثال: برای دو برابر کردن فروش و سودآوری شرکت در ۱۲ ماه آینده چکار کنیم؟

سپس خود را مجبور کنید، حتما بیست پاسخ، ایده یا راه‌حل برای این پرسش بنویسید. پاسخ‌ها باید کاملا شفاف باشند. مثلا: هزینۀ بخش مارکتینگ را در سال آینده ۳۰ درصد افزایش می‌دهیم؛ یا: ۱۱ کارمند جدید تا ۳ ماه آینده استخدام می‌کنیم.

حتما خود را وادار کنید بیست ایده و پاسخ بنویسید. حتی اگر ایده‌ها ساده و خنده‌دار باشند. خیلی به کیفیت ایده‌هایی که می‌نویسید توجه نکنید. برعکس توجه‌تان روی کمیت و تعداد ایده‌ها باشد؛ اینکه حتما تا بیست مورد بنویسید.

پاسخ‌ها و ایده‌های اول (تا ۱۰ مورد اول) معمولا راحت‌تر به فکرتان می‌رسد. ولی نوشتن پاسخ‌های آخر سخت‌تر است و انرژی زیادی از شما می‌گیرد. جالب است بدانید در بسیاری موارد پاسخ بیستم که نیازمند بیشترین کار فکری است، پاسخی حیاتی و راه‌حلی متحول کننده است که می‌تواند شغل یا زندگی‌تان را به کلی دگرگون سازد.

*تصورات مثبت را در خود پرورش دهید:

در ذهن‌تان از تصویرسازی‌هایی که برایتان جذاب، مفرح و لذت‌بخش است؛ استفاده کنید. این نوع تصورات ضمن اینکه حال‌تان را خوب می‌کند و به  شما انگیزه و روحیه می‌دهد؛ خلاقیت‌تان را نیز بیشتر می‌کند. سعی کنید تا حد امکان از تصورات منفی دوری کنید. این نوع تصورات اگر زیاد شود به روح و روان‌تان آسیب می‌زند و مانع از بروز خلاقیت‌تان می‌شود. تصوراتی از قبیل ترس، اضطراب، وسواس، هذیان، خیال‌های پوچ و… از نوع تصورات منفی هستند.

*برای خلاقیت سرمایه‌گذاری کنید:

رویکرد خرید ارزان و فروش گران را در مواجهه با ایده‌ها برگزینید. افراد خلاق همیشه ایده‌هایی را که برای دیگران ساده به نظر می‌رسد یا اهمیت چندانی برایشان ندارد، انتخاب و توجه خود را معطوف آن ایده‌ها می‌کنند (خرید ارزان)؛ سپس روی آن ایده‌ها کار و پردازش می‌کنند و سپس آنها را به صورت اثری خلاق و مهم در می‌آورند و به دیگران به قیمت بالایی می‌فروشند. این یعنی همان مفهوم سرمایه‌گذاری خلاقیت.

*بازی‌های خلاقانه انجام دهید:

به طور روزمره بازی‌هایی انجام دهید که ذهن شما را خلاق‌تر می‌کند. بازی‌هایی نظیر شطرنج، معماهای ریاضی و هندسی، پازل و… .

برگرفته از کتاب باشگاه خلاقیت- نوشته ی میعاد نیک پور


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *